Afgambi ka dhacay Guinea-Bissau: Madaxweyne Embaló xilka laga tuuray kadib doorasho muran dhalisay iyo khilaaf ciidan

 Saraakiil milatari oo ka tirsan Guinea-Bissau ayaa afgami ka sameeyay dalkaa , waxay ku dhawaaqeen in madaxweyne Umaro Sissoco Embaló xilka laga tuuray, isla markaana la hakiyay howlihii shaqo ee dhammaan hay’adaha dawliga ah ilaa amar dambe. Afgambigaa ayaa dhacay toddobaad kadib markii lagu dhawaaqay natiijada doorashada dalkaa oo laga reebay mucaaradka. 

Tan iyo madaxbannaanida 1973 ee Guinea-Bissau oo ah dal ku yaalla galbeedka Afrika, dalkaa wuxuu la kulmay ugu yaraan laba afgambi oo guuleystay iyo dhowr isku day oo fashilmay. Waxaa sidoo kale si joogto ah u dhaca khilaafyo u dhexeeya madaxweynaha iyo ra’iisul wasaaraha.

Maxaa sababay afgambiga cusub?

Isku dayga afgambi ee Embaló lagaga qaaday kursiga waxaa sababay dhowr arrimood oo is biirsaday:

1.Khilaaf muddo soo jiitamayay oo u dhexeeya madaxweynaha iyo ciidamada.

•Milatariga Guinea-Bissau waligood ma qaataan amarka siyaasiyiinta si buuxda. Embaló oo xilka hayay tan iyo 2020 waxa uu isku dayay inuu xaddido awoodda taliyeyaasha ciidamada, taas oo keentay caro gudaha ah.

Warar soo baxay waxay sheegayaan in:

Taliyaha Guud General Biague Na Ntan iyo Embaló ay muddo dheer isku khilaafsanaayeen,

Embaló uu doonayay inuu beddelo hoggaanka milatariga. 

Ciidamada qaarkood waxay ka baqeen in xil-ka-qaadis la sameeyo.

2. Doorasho muran badan dhalisay

Toddobaadkii hore  waxaa Guinea-Bissau ka dhacay doorasho madaxweyne iyo baarlamaan, waxaana labadii musharrax ee ugu sarreeyay doorashada  ay labaduba ku dhawaaqeen inay doorashada ku guuleysteen. Muran doorasho oo aan la xallin ayaa fursad u abuuray ciidamada oo doonayay inay sheegaan inay dalka ka badbaadinayaan xaalad khatar gelinaysa.

3. Eedeymo la xiriira musuqmaasuq iyo maamul xumo

Madaxweynaha ayaa wajahaya eedeymo ah:

•in uu si xad dhaaf ah u farageliyay hay’adaha amniga.

•in uu ku takri-falay awoodda.

iyo in uu si siyaasiyan u bartilmaameedsaday madaxda ciidanka.

4. Dhaqaale liita iyo taageero dadweyne oo hoos u dhacday

Guinea-Bissau waa dal aad u sabool ah, waxaana jirtay cabasho xooggan oo ku saabsan:

•sicirka sare,

•shaqo la’aanta,

iyo adeegyada dowladeed oo liita.