Xiisadda Ka Dhex Taagan Dowladda Federaalka iyo Koonfur Galbeed: Maxaa Ka Jira?

 

Maalmihii u dambeeyay waxaa si weyn u soo shaac baxay hadallo iyo warar muujinaya xiisad siyaasadeed oo u dhexeysa Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Maamulka Koonfur Galbeed, taas oo walaac cusub abuurtay.

Guddoomiyaha Baarlamaanka Koonfur Galbeed, Cali Fiqi, ayaa qoraal uu ku daabacay bartiisa X (hore Twitter) ku sheegay in ay jiraan dhaq-dhaqaaqyo ciidan oo la xiriira Dowladda Federaalka. Wuxuu soo bandhigay sawirro la sheegay inay muujinayaan gaadiid hubeysan, isagoo ku dooday in ciidamo markii hore loogu talagalay la dagaalanka kooxaha argagixisada hadda loo weeciyey jihada Baydhabo.

Cali Fiqi wuxuu si toos ah eedda ugu jeediyey Madaxweynaha Soomaaliya, , isagoo sheegay in ciidamo kala duwan sida Danab iyo Gorgor laga soo uruuriyey gobollo kala duwan laguna wajahayo magaalada Baydhabo. Arrintan ayuu ku tilmaamay mid u eg muujin awood oo siyaasadeed.

Dhanka kale, Dowladda Federaalka si rasmi ah weli faahfaahin kama bixin eedeymahan, taasoo keentay in su’aalo badan la iska weydiiyo xaqiiqda jirta iyo ujeedka dhaqdhaqaaqyada la sheegay.

Maxay Tani Ka Dhigan Tahay?

Haddii eedeymahan ay sax yihiin, waxay muujin karaan:

- Khilaaf sii xoogeysanaya oo u dhexeeya dowladda dhexe iyo maamul goboleedyada

- Isticmaalka awood ciidan oo lagu muujinayo cadaadis siyaasadeed

- Halis ku wajahan xasilloonida gudaha gaar ahaan deegaanada Koonfur Galbeed

Laakiin haddii aysan jirin caddeymo rasmi ah oo xaqiijinaya, waxay sidoo kale noqon kartaa:

- Dagaal hadal iyo siyaasadeed (political rhetoric)

- Fariin cadaadis ah oo dhinac siyaasadeed ka imaaneysa

- Isfahan la’aan sii fogaaneysa

Saameynta Suurtagalka ah

Xiisad kasta oo noocan ah waxay si toos ah u taaban kartaa:

- Amniga guud ee dalka

- Hawlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab

- Kalsoonida u dhexeysa dowladda iyo maamul goboleedyada

Khubarada siyaasadda ayaa inta badan ku talinaya in arrimaha noocan ah lagu xalliyo wadahadal iyo is-afgarad, halkii laga marin lahaa awood militari ama hadallo kicin kara xaaladda.

Gunaanad

Inkasta oo xogta la heli karo ay weli tahay mid dhinac ah, haddana arrintan waxay muujineysaa baahida loo qabo hufnaan, wada hadal iyo iskaashi siyaasadeed oo dhab ah. Soomaaliya waxay ku jirtaa marxalad xasaasi ah oo u baahan midnimo iyo feejignaan dheeraad ah.

Adiga maxaad u aragtaa xaaladdan? Ma tahay xiisad dhab ah mise waa siyaasad caadi ah? Aragtidaada la wadaag.